Tout Maastricht in het Stadspark 3 augustus 2014

WO I en Maastricht

WERELDOORLOG I
Limburg en Maastricht 1914 – 1918

Wat betekende de oercatastrofe van de 20e eeuw voor Limburg en Maastricht?
Een survey van de geschiedenis van 1914 tot 1918, waarin vervat de betekenis van de Maastrichtse componist Carl Smulders in het tweede decennium van de vorige eeuw.

Dit werd gevolgd door een wandeling naar het oorlogsmonument voor de Franse vluchtelingen in de Nieuwenhofstraat en het pand in de Hubertuslaan waar Carl Smulders heeft gewoond van 1915 tot 1918.

Jac van den Boogaard herhaalde tijdens de wandeling, net zoals bij de plaquette voor Smulders nogmaals zijn mini-biografie.

Concert

De Maastrichtse componist Smulders en zijn Amsterdamse vriend Diepenbrock schreven (strijd)liederen vanuit hun persoonlijke bezorgdheid over de rampzalige gebeurtenissen in WO I. Deze muziek stond op gespannen voet met het beleid van de Nederlandse regering om neutraliteit te bewaken. Daarnaast organiseerden zij in heel Nederland benefietconcerten voor de gegoede burgerij om daarmee het ellendige lot van de Belgische slachtoffers te verlichten.

Als postuum eerbewijs droegen meerdere componisten hun werk op aan vrienden, die gesneuveld waren in de strijd. De sprankelende Tombeau de Couperin van Maurice Ravel is zo’n waardig in memoriam.

Werken van Carl Smulders, Alphons Diepenbrock, Maurice Ravel, Claude Debussy en Pierre Hans.

INLEIDING

Op 3 augustus 1914 verklaart Duitsland de oorlog aan Frankrijk. Eveneens eisen de Duitsers vrije doortocht door België, maar dit wordt geweigerd. Zo tekent zich het begin van de Eerste Wereldoorlog.
Wanneer Luik wordt bezet door de Duitsers, besluit de daar wonende en werkende componist Carl Smulders naar Nederland te vluchten. En vele Belgen met hem; Nederland krijgt al gauw een enorme toestroom aan ontheemde oorlogsvluchtelingen te verwerken.

De Maastrichtse componist Smulders en zijn Amsterdamse vriend Diepenbrock schreven (strijd)liederen vanuit hun persoonlijke bezorgdheid over de rampzalige gebeurtenissen in WO I. Deze muziek stond op gespannen voet met het beleid van de Nederlandse regering om de neutraliteit te bewaken. Daarnaast organiseerden zij in heel Nederland benefietconcerten voor de gegoede burgerij om daarmee het ellendige lot van de Belgische slachtoffers te verlichten. Muziek tégen onrecht, geweld en vóór de menselijkheid.

Als postuum eerbewijs droegen meerdere componisten hun werk op aan vrienden, die gesneuveld waren in de strijd. De sprankelende Tombeau de Couperin  van Maurice Ravel is zo’n waardig ‘in memoriam’.

Tout Maastricht organiseerde dit bijzondere Stadsparkconcert in samenwerking met Stichting Maastrichtse Componisten naar een idee van Jac van den Boogard. Dit concert is gebaseerd op Soirée Artistique III (van Maastrichtse Componisten) waarin werk van Carl Smulders centraal stond.

INHOUD

WERELDOORLOG Limburg en Maastricht 1914 – 1918. Wat betekende de oercatastrofe van de 20e eeuw voor Limburg en Maastricht.

Lezing 12.14 – 13.00 uur
Een survey van de geschiedenis van 1914 tot 1918, waarin vervat de betekenis van de Maastrichtse componist Carl Smulders in het tweede decennium van de vorige eeuw.

Wandeling 13.00 – 14.00 uur
De lezing werd gevolgd door een wandeling naar het oorlogsmonument voor de Franse vluchtelingen in de Nieuwenhofstraat en het pand in de Hubertuslaan waar Carl Smulders heeft gewoond van 1915 tot 1918. Jac van den Boogard droeg tijdens de wandeling bij de plaquette voor Smulders zijn mini-biografie over Smulders voor.

Concert 14.30 uur
Stichting Maastrichtse Componisten stond op 3 augustus 2014 stil bij het begin van de Eerste Wereldoorlog, met een theatraal concert met werken van Smulders en composities van gelijke strekking van onder andere Alphons Diepenbrock en Pierre Hans – die samenwerkten met Smulders – maar ook van tijdgenoten Claude Debussy en Maurice Ravel.

Tussen de stukken door vertelde Yorick Stam over een vondst in het archief van het Conservatorium van Luik, een daarop volgende speurtocht en dan  verschijnt Carl Smulders zelf ten tonele. Deze theatrale toon gaf een verdieping van het leven en de persoonlijkheid van de componist en plaatste de uitgevoerde stukken in een historische context.

Met werken van Carl Smulders, Alphons Diepenbrock, Maurice Ravel, Claude Debussy en Pierre Hans voor bariton, cello en piano.

ARTIESTEN

Robert Weirauch: piano
Paul Stravidris: cello
Glenn Desmedt: bariton en verteller
YOrick Stam: verteller

PROGRAMMA

Last Post (cello)
***
Alphons Diepenbrock 1862 – 1921
Landstormlied ‘Wraak op Nederland” (1915) Tekst: Balthazar Verhagen                                            Tenor en piano
Carl Smulders 1863 – 1934
Les Cloches de Bélgique (1916) Tekst: René Malherbe                                                                                   Tenor en piano
***
Claude Debussy 1862 – 1918
Berceuse heroique (1914) Citeert de Brabançonne                                                                                           Piano solo
Carl Smulders 1863 – 1934
Deuxième sonate pour violoncelle et piano (1918) Deel 2: Lent                                                                Cello en piano
Bij de cellostem van deze Sonate staat:
A la mémoire de mon ami Auguste Javaux, Fusillé par les Allemands à Hasselt, le 17 décembre 1916
***
Carl Smulders 1863 – 1934
Fleurs de France Tekst: Miquel Zamacoïs                                                                                                            Tenor en piano
Alphons Diepenbrock 1862 – 1921
Belges, debout! (sept. 1916) tekst F.H. de Puymaly                                                                                           Tenor en piano
Opgedragen aan Pierre Hans
Pierre Hans 1886 – 1960
Romance voor cello en piano (opus 57)                                                                                                                  Cello en piano
Opgedragen aan Joseph Hallman
***
Carl Smulders 1863 – 1934
‘Dans les Ardennes’                                                                                                                                                           Piano solo
deel 1 – Le Matin Opgedragen aan Wouter Hutschenruyter
deel 2 – Chant populaire wallon Opgedragen aan Maurice Jaspar
deel 3 – Le Soir sur la Fagne Opgedragen aan Marie- Thérèse Dupuis
***
Pierre Hans 1886 – 1960
Berceuse funèbre pour chart, piano et violoncelle (opus 25)                                                                          Tenor, cello en piano
Opgedragen aan Carl Smulders