Nieuwjaarsconcert Europe Calling – 22 januari 2017

IMG_4985

 

Op zondag 22 januari 2017 vond in de Hoofdwacht op het Vrijthof te Maastricht het Nieuwjaarsconcert Europe Calling plaats.
Het Nieuwjaarsconcert is ontstaan uit een samenwerking tussen Ensemble 88 en Stichting Maastrichtse Componisten en ontaardde ook dit jaar weer in een prachtig moment van genieten van muziek, samen zijn en bezinning.

Het concert ‘Europe Calling’ stond in het teken van 25 jaar Verdrag van Maastricht. Hedendaagse klassieke muziek uit landen die in de loop van die 25 jaar zijn toegetreden tot de EU – Oostenrijk, Litouwen, Roemenië – werd gelardeerd met korte composities van de Maastrichtse componist Henry Du Mont (1610 – 1684), zowel in hun oorspronkelijke vorm als bewerkt door compositiestudenten van Conservatorium Maastricht. De muziek werd afgewisseld met journalistieke teksten, die de toetreding tot de EU belichtten en werden voorgedragen door Jelle Stiphout en Celine Aerts,  acteurs van de stichting Het Verbond.

IMG_4994Het concert opende met een werk van Henry Du Mont, Allemande à 3 (fluit, klarinet en cello) prachtig uitgevoerd door Anne Davids (fluit), Johan Naus (klarinet) en Jean – Pol Zanutel (cello).

Henri Du Mont (1610 – 1684) werd in Borgloon geboren en was een groot deel van zijn leven werkzaam in Parijs alwaar hij ook stierf, hij kan met recht een Maastrichts componist worden genoemd: hij was van 1621 tot 1629 koorknaap en van 1629 tot 1632 organist van de Onze Lieve Vrouwebasiliek en tot 1676 kanunnik van het kapittel van Sint – Servaas, wat voor hem een gegarandeerde bron van inkomsten was. Bovendien was hij getrouwd met de dochter van burgemeester Loyens van Maastricht.

Du Mont was naast organist en kapelmeester (van de Parijse hofkapel) componist van (vooral) kerkmuziek: missen, psalmen, motetten, magnificats en orgelwerken. Verder ook van chansons en composities voor viola en klavecimbel. De vandaag gespeelde korte instrumentale stukken stammen uit zijn Cantica Sacra uit 1657.

Vervolgens was het de beurt aan de bekende pianist Wouter Bergenhuizen, hij vertolkte met verwe van Joep van Leeuwen – Mestreech, Mestreech, Mestreech  op piano. Het eerste muzikale gedeelte werd afgesloten met een werk van Giannis Montesantos – Fuque 01 opnieuw voor fluit (Anne Davids), klarinet (Johan Naus) en (Cello Jean – Pol Zanutel).

DSCN0657Na een tekst voorgedragen door Jelle Stiphout en Celine Aerts werd het muzikale programma voortgezet met Ca o Doina (basfluit) van Doina Rotaru.
Doina Rotaru (1951) studeerde onder meer  bij Tiberiu Olah in Boekarest en theo Loevendi in Amsterdam. Ze schreef meer dan honderd composities in allerlei genres: kamer-, koor- en orkestmuziek, elektronische muziek en muziek voor het theater. Behalve als componist is ze actief als docent, geeft ze workshops over de hele wereld en heeft ze zitting in internationale muziekjury’s. Ca o Doina is het derde deel van Mithya, een compositie voor fluit solo uit 2007. De titel betekent: Als een ‘Doina’, een traditioneel Roemeens liefdeslied. De titels van de andere delen zijn Ca o rugaciune (als een gebed) en Ca o Colinda (als een ‘Colinda’, een Roemeens kerstliedje). Ca o Doina werd op onnavolgbare wijze uitgevoerd door Anne Davids op basfluit.

DSCN0675En dan is het tijd voor Tiberiu Olah met een Sonate for Clarinet. Tiberiu Olah of tibor Oláh leefde van 1928 tot 2002 en was een van de belangrijkste Roemeense componisten van de twintigste eeuw. Hij studeerde aan de conservatoria van Cluj, Moskou en Darmstadt en gaf vanaf 1958 les aan het conservatorium van Boekarest. Onder zijn leerlingen bevinden zich bekende namen als Horatiu Radulescu en Doina Rotaru. Als componist was hij vooral actief op het gebied van oratorium en cantate. Daarnaast schreef hij orkest, – film – en kamermuziek.  Olah liet zich in zijn werk inspireren door de traditionele Roemeens (Transsylvaanse) volksmuziek en Byzantijnse kerkmuziek, die hij transformeerde in concertmuziek d.m.v. chromatische, melodisch, ritmische en harmonische veranderingen en vermenging met modern idioom.
Olah was in zijn land ook bekend als poppenspeler.

Zijn Sonate for Clarinet  (1963) werd vandaag uitgevoerd door Johan Naus, de Sonate werd oorspronkelijk geschreven voor de Roemeense klarinettist Aurelian Octav Popov. De sonate behoort tot de cyclus van vijf composities met de titel Homage a Brâncusi, waarin Olah de symboliek (vliegen, vrijheid) in het beeldhouwwerk The Majestic bird van de Roemeense beeldhouwer probeert te vangen in de expressieve mogelijkheden van het instrument.

Het tweede deel van het programma begon met opnieuw een werk van Henri Du Mont, namelijk Pavane à 3 voor fluit  (Anne Davids), cello (Jean – Pol Zanutel) en basklarinet (Johan Naus) en een werk van Iago Hermo Martinez – Ce n’est pas une Pavane voor piano, viool en cello. Dit werk werd uitgevoerd door Wouter Bergenhuizen (piano), Paul Pankert (viool) en Jean – Pol Zanutel (cello). Luistert en kijkt u naar een fragment van dit zo virtuoos uitgevoerde bijzondere werk.  Videofragment

DSCN0642 DSCN0644

Na wederom een goed uitgevoerde voordracht door Celine Aerts en Jelle Stiphout van de stichting Het Verbond werd het programma voortgezet met het laatste muzikale gedeelte.

Als eerste  Vykintas Baltakas met Eine kleine Nachtmusik uitgevoerd op viool door Paul Pankert. Vykintas Baltakas (Vilnius, 1972) verkast in 1993 naar Karlsruhe, waar hij studeerde bij Wolfgang Rihm (compositie) en Andreas Weiss (directie) en intensief samenwerkte met Peter Eötvös. Momenteel doceert hij compositie aan Conservatorium Maastricht. Zijn fysieke breuk met zijn vaderland had ook een esthetische ommekeer tot gevolg: hij liet zijn interesse in de volksmuziek van zijn land varen ten faveure van een modernistische, harmonische taal die virtuositeit vereist en een zekere ‘brutaliteit’ niet vreemd is.DSCN0705

Eine kleine Nachtmusik is een wiegeliedje – een miniatuur op slechts één snaar van de viool – dat de componist naar eigen zeggen regelmatig voor zijn dochters zingt. De compositie is opgebouwd uit veel korte ideeën, volgens het principe dat een groot beeld is samengesteld uit vele kleine beelden. Behalve de titel is er geen muzikale verwijzing naar Mozart, die hij overigens zeer bewondert.

Dan gaan we verder met een knappe uitvoering van een werk van Henri Du Mont namelijk Allemande à 4 voor viool (Paul Pankert), basfluit (Anne Davids), basklarinet (Johan Naus) en cello  (Jean – Pol Zanutel). Gevolgd door searching 01 van Willie Arets voor piano (Wouter Berghuizen), fluit (Anne Davids), klarinet (Johan Naus), viool (Paul Pankert) en cello (Jean – Pol Zanutel).

Het goed opgezette programma werd afgesloten met   Thomas Larcher’s – My Illness is the Medicine I Need op prachtige wijze vertolkt door de sopraan Els Crommen.

DSCN0767

Thomas Larcher (1963) is een internationaal gevierde Oostenrijkse componist, pianist en intendant en behoort tot de interessantste en creatiefste kunstenaars van zijn generatie. Zijn muziek is innovatief en pakkend tegelijkertijd en beweegt zich binnen het spanningsveld tussen experimentele speeltechnieken en het bewust teruggrijpen op tradities. Na aanvankelijk vooral voor ‘zijn’ instrument, de piano, te hebben gecomponeerd, schreef hij vanaf het begin van deze eeuw diverse orkestwerken. Zijn bijzondere interesse voor de zangstem komt onder meer in uitdrukking in My Illness is The Medicin I Need voor sopraan en pianotrio (2002). In dit werk gebruikt hij citaten uit interviews uit nummer 47 van het Benetton – magazine Colors, dat de titel Madness/ Follia draagt. De gekozen teksten zijn citaten van patiënten uit psychiatrische klinieken in de hele wereld. De zangeres spreekt in deze teksten met of tegen zichzelf. Er is weinig geëxalteerde expressie in haar stem, zodat de teksten alle ruimte krijgen om voor zich te spreken.

Met dit stuk werd een spraakmakend Nieuwjaarsconcert ontstaan uit de samenwerking tussen Ensemble 88 en Stichting Maastrichtse Componisten afgesloten.

 

 

 

Diavoorstelling:

 

Met dank aan:

logo Strouven stichtinglogo-provincie-limburg Tout logo